"Về nguồn 2026": Số hóa tư liệu lịch sử và kết nối giá trị tri thức tại các địa chỉ đỏ miền Trung

Nhân kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7, từ ngày 09/7 đến 12/7/2026, Chi hội Nhà báo Tạp chí Một thế giới (Cơ quan báo chí của Hội) và Viện Nghiên cứu các vấn đề xã hội (Hội viên tổ chức của Hội) đã phối hợp tổ chức chương trình "Về nguồn 2026 - Hành trình Tri ân các anh hùng Liệt sĩ tại Miền Trung".

Khảo sát địa bàn và thực hiện hoạt động tri ân

Trong khuôn khổ chương trình, đoàn công tác đã tiến hành dâng hương, tưởng niệm và trao tặng quà chính sách tại các địa điểm di tích lịch sử và nghĩa trang quốc gia trọng điểm:

• Khu di tích lịch sử quốc gia Truông Bồn (Nghệ An) - nơi ghi dấu sự hy sinh của 13 chiến sĩ thanh niên xung phong Đại đội 317.
• Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh).
• Di tích Hang Tám Cô (Quảng Bình)- Đền thờ các Anh hùng Liệt sĩ Đường 20 Quyết Thắng.
• Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Đường 9, Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Trường Sơn, Nghĩa trang Liệt sĩ Cam Lộ, Di tích Thành cổ Quảng Trị và Đền thờ bờ Nam sông Thạch Hãn (Quảng Trị).

Hoạt động này không chỉ thể hiện trách nhiệm xã hội, tinh thần "Uống nước nhớ nguồn" của các đơn vị trực thuộc Hội, mà còn là dịp để đội ngũ cán bộ, nhà báo và nhà nghiên cứu tiếp cận thực tế, thu thập nguồn thông tin tư liệu lịch sử trực tiếp tại địa phương.

Phát triển cơ sở dữ liệu số từ nguồn tư liệu thực địa

Dưới góc nhìn của ngành thông tin khoa học và công nghệ, việc bảo tồn các di sản lịch sử hiện nay đòi hỏi sự dịch chuyển mạnh mẽ từ phương thức lưu trữ truyền thống sang số hóa dữ liệu. Các chuyên gia của Viện Nghiên cứu các vấn đề xã hội và Tạp chí Một thế giới nhận định, hệ thống di tích lịch sử chính là nguồn tài nguyên thông tin thứ cấp vô cùng quý giá.

Từ những tư liệu ghi nhận thực tế trong chuyến đi, các thành viên đoàn công tác bày tỏ kỳ vọng trong tương lai, hệ thống hình ảnh, tư liệu hiện vật và các câu chuyện nhân chứng này sẽ có cơ hội được phân loại, xử lý kỹ thuật để xây dựng thành nguồn dữ liệu số hóa đầu vào chuẩn hóa. Đây là nguồn thông tin số có giá trị cao, được mong muốn sẽ phục vụ cho việc tích hợp vào các cơ sở dữ liệu di sản chuyên ngành, hỗ trợ xây dựng bản đồ số di tích và làm giàu nội dung cho các ứng dụng thuyết minh đa phương tiện. Phương thức tiếp cận này nếu được triển khai thực tế sẽ giúp tăng khả năng truy cập thông tin chính xác, trực quan cho công chúng, đồng thời hỗ trợ hiệu quả cho công tác nghiên cứu và giáo dục truyền thống trên môi trường số.Kết nối giá trị di sản bằng tri thức và công nghệ

Hành trình "Về nguồn 2026" là minh chứng thực tiễn cho việc kết hợp giữa công tác chính trị - tư tưởng và chuyên môn nghiệp vụ của Hội. Việc ứng dụng công nghệ thông tin và quản trị tri thức không chỉ hỗ trợ lưu trữ lâu dài mà còn tối ưu hóa quy trình lan tỏa, chia sẻ các giá trị lịch sử đến cộng đồng.

Sự phối hợp hiệu quả giữa Chi hội Nhà báo Tạp chí Một thế giới và Viện Nghiên cứu các vấn đề xã hội cho thấy năng lực hành động của các đơn vị hội viên. Đây là định hướng hoạt động thực chất, khẳng định vai trò của ngành thông tin khoa học công nghệ trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị lịch sử và đóng góp trực tiếp vào mục tiêu phát triển bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.